معرفی پروژه

 

تعریف طرح

طرح جامع کنترل و کاهش آسیب­ های اجتماعی، مجموعه­ ای جامع، نظام ­مند و هدفمند از اهداف، سیاست­ ها و برنامه های ملی است که با هدف کنترل و کاهش آسیب­های اجتماعی با تمرکز بر پنج حیطه اولویت دار اعتیاد، طلاق، حاشیه ­نشینی، کودکان کار و مفاسد اخلاقی در راستای  ماده ۸۰ قانون برنامه ششم توسعه با مشارکت حداکثری تمامی نقش ­آفرینان از کلیه حوزه­ های دست­ اندرکار، طراحی، تدوین و اجرا خواهد شد.

 

پشتیبان طرح

ماده ۸۰ قانون برنامه ششم توسعه پشتیبان طرح جامع کنترل و کاهش آسیب­ های اجتماعی است. براساس ماده 80 برنامه توسعه، دولت مکلف است طبق قوانین مربوطه و مصوبات شورای اجتماعی به منظور پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی، نسبت به تهیه طرح جامع کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی با اولویت اعتیاد، طلاق، حاشیه‌نشینی، کودکان کار و مفاسد اخلاقی مشتمل بر محورهای ذیل اقدام نماید؛ به‌گونه‌ای که آسیب‌های اجتماعی در انتهای برنامه به بیست و پنج درصد (25 %) میزان کنونی کاهش یابد؛

  • پیشگیری (با اولویت اصلاح برنامه­ ها و متون آموزشی؛ تهیه پیوست­ های اجتماعی؛ اطلس آسیب­ های اجتماعی؛ نظام جامع رصد آسیب­ های اجتماعی)
  • خدمت رسانی و بازتوانی (با اولویت گروه­های آسیب­ پذیر؛ ارایه تسهیلات اشتغال؛ مراکز فوریت­ های اجتماعی؛ توسعه نقش سازمان ­های مردم­ نهاد سلامت)
  • شناسایی و بهبود نقاط آسیب­­ خیز (با اولویت بافت­های شهری و حاشیه شهرها؛ سکونت گاه­های غیررسمی و ترویج مهاجرت معکوس)
  • حمایت از زنان سرپرست خانوار
  • مقابله با اعتیاد با حمایت قوه قضائیه
  • حمایت از بیماران روانی مزمن
  • حمایت از قشرسالمند
  • تامین مسکن نیازمندان
  • ساماندهی کودکان کار

 

ضرورت تدوین طرح جامع کنترل و کاهش آسیب­های اجتماعی

امروزه آسیب­ اجتماعی به معنای نقصان و کاهش همه­ جانبه رفاه اجتماعی به عنوان یک مساله عمومی در سطح دنیا به ویژه درکشورهای در حال توسعه مطرح است. در کشور ما نیز نتایج پژوهش­ های متعدد، گزارش­های رسمی سازمان ­ها و نهادهای متولی، گزارش­ انجمن­ ها و مجامع علمی و اخبار رسانه ­ها به ویژه در چند دهه اخیر حاکی از آن است که رفاه اجتماعی جامعه ایرانی در تمامی ابعاد زیستی، حقوقی، اجتماعی و اقتصادی با روندی افزایشی رو به افول است و در صورتی که این رویه طی سال­های آتی ادامه پیدا کرده و تدابیر عمومی لازم از سوی دولت و نهادهای متولی برای کنترل و کاهش آن در پیش گرفته نشود، جامعه در آستانه بحرانی فروپاشی اجتماعی قرار خواهد گرفت. بنابراین با توجه به جمعی بودن ماهیت آسیب­ و فشار و بار اجتماعی حاصل از آن بر جامعه، طراحی و اجرای یک بسیج همگانی در سطح ملی با هدف مدیریت این مساله بیش از هر زمان دیگری یک الزام و از آن مهم­تر یک وظیفه ملی است.  این در حالی است که مقام معظم رهبری نیز بارها و صراحتاً ساماندهی آسیب­های اجتماعی در کشور را جز اولویت­های مهم نظام دانسته و بر ضرورت کنترل و کاهش آن مهر تایید زده ­اند. در سطح قوای سه­گانه نیز مساله آسیب­ها به اشکال مختلف موردتوجه قرار گرفته و مداخلات گسترده­ای در قالب تکالیف ملی بر عهده طیف قابل­ توجهی از دستگاه­ های اجرایی و سازمان ­های متولی قرار داده شده است. با وجود این به دلیل عدم وجود هماهنگی­ افقی و عمودی میان برنامه ­های ملی اجرا شده توسط نهادهای متولی که در وهله اول لازمه مدیریت مسائل عمومی در جامعه هستند، این مهم تاکنون محقق نگردیده است.

بنابراین ایجاد یک بسیج همگانی و یکپارچه در قالب یک طرح جامع و مدون برای کنترل و کاهش آسیب­های اجتماعی به عنوان یک اولویت ملی با مشارکت حداکثری تمامی نقش­ آفرینان از تمامی حوزه­ های دست ­اندرکار ضروری است.

 

هدف طرح جامع کنترل و کاهش آسیب­های اجتماعی

طرح جامع کنترل وکاهش آسیب­های اجتماعی با ترسیم چشم­ انداز اجتماعی کشور در فراهمی رفاه اجتماعی جامعه ایرانی با اولویت کنترل و کاهش پنج آسیب اعتیاد، طلاق، حاشیه­ نشینی، کودکان کار و مفاسد اخلاقی در افق 1400 نسبت به تعیین سهم و نقش تمامی سازمان­ ها و نهادهای دست­ اندرکار در قالب سیاست­ها و برنامه­ های یکپارچه ملی برای تحقق اهداف چشم ­اندازی اقدام خواهد کرد. در این صورت:

  • میزان شاخص ­های رفاه اجتماعی افزایش و در وضعیت آسیب­ های اجتماعی اولویت ­دار بهبودی حاصل خواهد شد.